Kaç Tane Cemre Var? Cemre Ne Zaman Düşer?

Kaç Tane Cemre Var? Cemre Ne Zaman Düşer?

 

 

Çeşitli kültürlerde var olan cemre, baharın gelişlerini müjdelerken mitolojik kaynaklarda da
bulunur. Mecazi olarak tasavvufta içinde de geçen cemre kaç tanedir sorusu 3 olarak yanıtlanır.
Arapça kökenli olmasıyla birlikte “kor, ateş” anlamlarına gelen cemre, sıcaklığın artmasının
ifadesi olarak tanımlanır. Halkların Hıdırellez ya da nevruz kutlamalarına başlaması söz konusu
olurken Türk kültürü açısından da büyük öneme sahiptir. Bu durumların haricinde Arafat’tan
gelen hacıların Mina Vadisi’nde attıkları taşlar sonucunda meydana gelen yığınlara da “Cemre”
ismi verilir.

Anadolu’da Cemle; Gerek Türk gerek Altan halk kültürü çerçevesinde bilinen İmre ya da Emire, süreçlerine
bakıldığında cemre olarak da değerlendirilir. Mitolojik bir kavram olan İmre, ilkbaharın
yaklaşmasıyla görülürken göğe yükseldikten sonra var olan buzları eritir. Havanın daha sıcak
olması İmre sayesinde mümkün olurken mitolojik açıdan da yıllar boyunca önemini
korumuştur. Isınmış topraklardan buharların çıkmasıyla bahar müjdelenir. Arapça’da var olan
Cemre olayının Türk kültüründe İmre olarak bulunması da bu mitolojik kaynakla açıklanır.
Bunun haricinde Bulgarlarda da Zemire olarak bilinir. Buhar anlamı taşıyan bu kavram, yeniden
doğuş ve temizlenme simgesi taşırken ateş kavramıyla da ilişkilidir. Artık kış zamanın geçip
gitmesi temsil edilir, bahar müjdeleyicisi olarak inanılır.

Azerbaycan’da Cemre; Nevruz Bayramı öncesinde gerçekleştirilmeye devam eden “Boz Ayın Dört Çarşambası”
uygulaması Cemle olarak ifade edilir. Hemen hepsiyle aynı anlamı taşırken aynı kelime kökenli
olduğunu söylemek de mümkündür. Bununla birlikte bu durum farkından dolayı Cemre
kelimesinin Arapça kökenli olmadığını söyleyenlerin sayısı da bir hayli fazladır. Buna karşın
aynı coğrafyalarda yaşayan çeşitli toplumlarda cemre olduğu var olurken üç çeşit cemre
bulunur. Yaratılış eksenli inanışlarda ya da mitolojik unsurlarda bahar günlerinin gelinmesinin
bir temsili olarak cemre düşmeleri açıklanır. Peki, cemre ne zaman düşer?

 

Birinci Cemre Ne Zaman Düşer?

Cemre düşmeleri 7 gün arayla gerçekleşirken ilkbahar öncesinde olur. Cemrenin düşüşü ilk
olarak havaya olur. Böylelikle sıcaklık değerleri artarken havanın bir nebze olsa da ısınması
gerçekleşir. 19 ile 20 Şubat arasında birinci cemre havaya düşer. Böylelikle cemre düşmesi
süreci başlarken çeşitli kutlamalar yapılır. Osmanlı Dönemi çerçevesinde değerlendirildiğinde
birinci cemre düşmesiyle birlikte “cemreviye” olarak tanımlanan övgü şiirlerinin yazıldığı
görülür. Cemre zaman dilimlerinde bu şiirlerin devam ettiği, sonrasında ise kutlamaların çok
daha coşkulu yapıldığı bilinir.

 

İkinci Cemre Ne Zaman Düşer?

Suya düşen ikinci cemre şubat ayının sonlarında olur. 26-27 Şubat günlerinde cemre düşüşü
olurken ilk cemreyle arasında 7 günlük bir süre vardır. Suyun ısınmasının gerçekleştirdiği
bildirilir. Buna karşın yapılan araştırmalarla cemre tarihlerde birkaç günlük oynama da
olabilmektedir. Önemi bir inanış olan ikinci cemrenin suya düşmesiyle bahar haberciliği başlar.
Farklı kültürlerde cemrenin suya düşmesinin betimlenmesi de farklılık gösterir.

Üçüncü Cemre Ne Zaman Düşer?

Birinci cemre düşmesinden yaklaşık 15 gün sonra, ikinci cemre düşmesinden ise 1 hafta sonra
gerçekleşen üçüncü cemre ile birlikte toprak ısınmaya başlar. Toprağa düştüğüne inanılan
üçüncü cemre ise 6-7 Mart tarihleri gösterilirken artık kıştan çıkıldığı da kesin olarak
söylenebilir. Sıcaklıkların hissedilir derecede artmasının belirli bir sıraya göre yapıldığını
betimleyen cemre düşmeleri her yıl düzenli bir şekilde kutlanır. Bununla birlikte bilimsel
kaynaklarda önce hava, sonra su ve en son toprağın ısınmaya başlamasıyla cemre düşme
süreçlerinin bu şekilde düşmesini açıklar. Isınma olayının adı olmasının yanı sıra, 7’şer günlük
zaman süreçlerinde meydana gelen cemre düşmeleri, birçok farklı toplum kültüründe var
olmasından dolayı kutsal olarak da değerlendirilir.

 

Bir önceki yazımız olan Türkiye’de Kaç Tane Göl Var? Başlıklı konumuzu okumanızı öneririz.

 

(Bu yazıyı puanlamak ister misiniz? Yıldıza tıklayarak bu yazıya puan verebilirsin.)

Oy vermek için yıldızlara tıklayın!

Yorum Yap